महाशिवरात्री 2022 का साजरी केली जाते | महा शिवरात्रीची कथा आणि विधी | mahashivratri marathi mahiti

महाशिवरात्री 2022 का साजरी केली जाते – महा शिवरात्रीची कथा आणि विधी
mahashivratri marathi mahiti
mahashivratri marathi mahiti

महाशिवरात्री 2022 बद्दल कोणाला माहिती नाही?  पण असे काही लोक असतील जे शिवरात्रीला उपवास ठेवतात पण त्यांना माहित नाही की महाशिवरात्री का साजरी केली जाते?  धार्मिक संस्कृतीमुळे भारताचे नाव जगभरात लोकप्रिय आहे.

भारतात धर्माशी संबंधित अनेक सण साजरे केले जातात.  भारतात असे अनेक सण साजरे केले गेले आहेत, जे काही विशिष्ट धर्मांद्वारेच साजरे केले जातात, तर असे अनेक सण आहेत जे संपूर्ण देश साजरे करतात. असाच एक सण म्हणजे महाशिवरात्री.

महाशिवरात्री हा भगवान शिवाशी संबंधित सण आहे आणि देशभरात भगवान शिव वेगवेगळ्या रूपात स्वीकारले गेले आहेत.  देशभरात महाशिवरात्री हा सण मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो, पण तुम्हाला माहित आहे का की 'महाशिवरात्री का साजरी केली जाते?' जर नसेल तर आजची पोस्ट तुमच्यासाठी खूप उपयुक्त ठरणार आहे.  आज आपण महाशिवरात्रीच्या सुरुवातीपासून महाशिवरात्री पूजाविधीपर्यंत सर्व माहिती मिळवणार आहोत.

शिवरात्री आणि महाशिवरात्री यात काय फरक आहे?

महाशिवरात्री हा महादेव शिवाशी संबंधित हिंदू सण आहे.  शिवरात्रीचा अर्थ 'शिवरात्र' असाही होतो.  शिवरात्रीबाबत देशभरात विविध समजुती प्रचलित आहेत.  या दिवशी भगवान शिवाची पूजा केली जाते आणि देशभरात अनेक जागरणे सुद्धा होतात.

महाशिवरात्रीच्या दिवशी अनेक भाविक भगवान शिवाच्या मंदिरांना भेट देतात तर काही मंदिरांमध्ये या दिवशी भाविकांची संख्या लाखोंच्या घरात असते.

आठवड्यातील सर्व दिवस भगवान शिवाच्या पूजेसाठी चांगले मानले जातात, परंतु सोमवारी शिवाची पूजा करण्याचे विशेष महत्त्व आहे.  कदाचित आठवणार नाही पण प्रत्येक महिन्यात शिवरात्री असते.  भारतीय महिन्यांनुसार कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी ही शिवरात्री मानली जाते.  दुसरीकडे, फाल्गुन महिन्यात येणाऱ्या कृष्ण पक्षाच्या चतुर्दशीला महाशिवरात्री साजरी केली जाते.  या दिवशी भगवान शंकराची महापूजा केली जाते.

भगवान शिवाला महादेव का म्हणतात?

जरी पुराणात अनेक देवी देवता आहेत, परंतु भारतीय ग्रंथांनुसार, काही देवांना सर्वोच्च मानले गेले आहे, ज्यामध्ये विष्णू, ब्रह्मा आणि शिव प्रमुख आहेत.  या तिन्ही देवतांना त्रिदेव असेही म्हणतात.  परंतु या सर्व देवतांमध्ये भगवान शिवाचे स्थान पूर्णपणे भिन्न आहे, विशेषत: म्हणूनच त्यांना महादेव म्हणतात, देव नाही.

भगवान शिव देशभरात विविध रूपात स्वीकारले गेले आहेत.  कुठेतरी शिव नीलकंठ म्हणून ओळखला जातो, तर कुठे शिवाची नटराज म्हणून पूजा केली जाते.

अमरनाथ आणि कैलाशनाथ सारखी भारतातील अनेक प्रसिद्ध मंदिरे आणि तीर्थक्षेत्रे भगवान शिवावर आधारित आहेत, जिथे दरवर्षी हजारो लोक भेट देतात.  भारतीय सभ्यतेमध्ये भगवान शिवाला खूप मान्यता आहे आणि त्यांच्याशी संबंधित सण म्हणजे महाशिवरात्री.  महाशिवरात्री हा भगवान शिवाचा सर्वात मोठा सण मानला जातो.

महाशिवरात्री 2022 का साजरी केली जाते?

महाशिवरात्रीच्या विविध आस्था वेगवेगळ्या ग्रंथांमध्ये विचारात घेतल्या आहेत.  असे म्हणतात की प्रारंभी भगवान शंकराचे केवळ निराकार रूप होते.  भारतीय ग्रंथानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या चतुर्दशीला मध्यरात्री भगवान शिव निराकारातून प्राकृत रूपात आले.

या श्रद्धेनुसार या दिवशी भगवान शिव आपल्या अग्नीलिंग रूपात प्रकट झाले होते.  काही हिंदू मान्यतेनुसार, या दिवसापासून विश्वाची निर्मिती झाली.  असे मानले जाते की या दिवशी भगवान शिव करोडो सूर्यासारखे तेज असलेल्या लिंगाच्या रूपात प्रकट झाले होते.

भारतीय मान्यतेनुसार, फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला सूर्य आणि चंद्र जवळ राहतात.  हा दिवस शीतल चंद्र आणि रौद्र शिवाच्या सूर्याची भेट मानला जातो.  त्यामुळे ही चतुर्दशी महाशिवरात्री म्हणून साजरी केली जाते.

असे म्हणतात की या दिवशी भगवान शिव आपल्या रुद्र अवतारात येतात आणि आपल्या तिसऱ्या डोळ्याने जगाला भस्म करतात.  फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी हा पार्वती आणि शिव यांचा विवाह दिवस मानला जातो.

 महाशिवरात्रीची कथा

भारतात महादेवाचे करोडो भक्त आहेत.  आजची तरुणाई देखील महादेवाला सर्वात जास्त मानते हे विशेष.  असे म्हणतात की महाशिवरात्रीला भगवान शिव आपल्या शत्रूंवर विजय मिळवतात.  वेगवेगळ्या पंथाचे लोक भगवान शिवाला वेगवेगळ्या दृष्टीकोनातून पाहतात.  संसारात रमलेले लोक भगवान शिवाला शत्रूंचा नाश करणारे मानतात आणि त्यांच्या मते या दिवशी भगवान शिव आपल्या शत्रूंवर विजय मिळवतात.

शिवभक्त महाशिवरात्रीचा दिवस मोठ्या उत्साहात साजरा करतात.  काही लोक या दिवशी जागरण करतात तर काही लोक शिवाची पूजा करतात.  दुसरीकडे काही पंथाचे लोक या दिवशी हुक्का, दारू यांसारखे नशाही करतात.  महाशिवरात्री हा महिन्यातील सर्वात काळा दिवस मानला जातो.  असे म्हटले जाते की या दिवशी भगवान शिव वाईट शक्तींचा नाश करतात आणि त्यांचे साम्राज्य नष्ट करतात.

महाशिवरात्रीचे आध्यात्मिक महत्त्व

अध्यात्मिक मार्गावर चालणार्‍या लोकांपेक्षा प्रापंचिक लोक भगवान शिवावर अधिक विश्वास ठेवतात.  भगवान शिव संहारकापूर्वी ज्ञानी मानले जातात.  योगिक परंपरेनुसार, शिव हे दाता नसून आदिगुरू आहेत ज्यांनी प्रथम ज्ञान प्राप्त केले आणि ते ज्ञान प्रसारित केले.

ज्या दिवशी त्यांनी ज्ञानाच्या शिखराला स्पर्श केला आणि ते स्थिर झाले आणि तोच दिवस शिवरात्री म्हणून साजरा केला जातो.

याशिवाय एकांतवासीय लोक भगवान शिवाला सांसारिक जीवनापासून दूर असणारे एकांती मानतात.  काही लोकांच्या श्रद्धेनुसार भगवान शिव हे खरे रूप असून हे सर्व जग केवळ भ्रम आहे.  विशेष उपासनेद्वारे आपण सर्वजण या भ्रमातून दूर होऊन शिवाचे खरे रूप प्राप्त करू शकतो आणि शिवामध्ये विलीन होऊ शकतो.

योग परंपरेत भगवान शिव हे विद्वान आणि एकांती मानले जातात.  ही परंपरा शांततेवर विश्वास ठेवते.  यामुळे महाशिवरात्री ही आध्यात्मिकदृष्ट्याही विशेष आहे.

 महाशिवरात्रीवर आधारित कथा

प्रत्येक भारतीय सणाप्रमाणेच महाशिवरात्रीबाबतही अनेक समजुती आहेत.  प्राचीन ग्रंथातील अनेक कथा महाशिवरात्रीशी निगडित आहेत.  महाशिवरात्रीबद्दलची सर्वात लोकप्रिय कथा म्हणजे शिवाचा जन्म झाला असे मानले जाते.  अनेक ग्रंथांनुसार, महाशिवरात्रीच्या दिवशी भगवान शिव प्रथमच प्रकट झाले.  या दिवशी ते अग्निलिंगाच्या रूपात त्याच्या उत्कृष्ट रूपात प्रकट झाले ज्याचा प्रारंभ किंवा अंत नव्हता.

फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला एकाच वेळी ६४ ठिकाणी शिवलिंगाचे दर्शन झाले, अशी आख्यायिका सांगितली जाते.  आत्तापर्यंत आपल्याला यापैकी फक्त 12 बद्दलच ज्ञान आहे जे आपण सर्व ज्योतिर्लिंगाच्या नावाने ओळखतो.  महाशिवरात्री हा शिवाचा विवाह म्हणूनही साजरा केला जातो.  या दिवशी शिवाने वैराग्य सोडले आणि शक्तीशी विवाह करून आपले सांसारिक जीवन सुरू केले, असे सांगितले जाते.

 महाशिवरात्री कधी साजरी केली जाते?

बहुतेक भारतीय सणांप्रमाणे, महाशिवरात्री ही भारतीय महिन्यांनुसार साजरी केली जाते.  प्रत्येक भारतीय महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी ही शिवरात्री मानली जात असली तरी फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी ही महाशिवरात्री म्हणून साजरी केली जाते.

महाशिवरात्रीची तारीख इंग्रजी महिन्यांनुसार दरवर्षी बदलते.  2022 मध्ये महाशिवरात्री हा सण 1 मार्च ला साजरा होणार आहे.

महाशिवरात्री विधी

महाशिवरात्रीबद्दल वेगवेगळ्या ठिकाणी विविध समजुती प्रचलित आहेत आणि त्यामुळेच महाशिवरात्री अनेक प्रकारे साजरी केली जाते.  या दिवशी शिवभक्त सूर्योदयाच्या वेळी गंगा आणि यमुनासारख्या पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करतात.  आंघोळीनंतर स्वच्छ व पवित्र वस्त्रे परिधान केली जातात.  यानंतर विविध मंत्र आणि मंत्रांच्या माध्यमातून घरोघरी आणि मंदिरांमध्ये भगवान शिवाची पूजा केली जाते.  शिवलिंगाला दूध आणि पाण्याने स्नान घातले जाते.

प्रत्येक शिवरात्रीच्या पूर्ण पूजा पद्धतीबद्दल सांगायचे तर, सर्व प्रथम शिवलिंगाला पवित्र पाण्याने किंवा दुधाने स्नान केले जाते.  स्नानानंतर शिवलिंगावर सिंदूर लावला जातो.  यानंतर शिवलिंगावर फळे अर्पण केली जातात.  यानंतर अन्न आणि उदबत्तीचा नैवेद्य दाखवला जातो.  काही लोक शिवलिंगावर धनही अर्पण करतात.

यानंतर अध्यात्मिक दृष्टिकोनातून शिवलिंगासमोर ज्ञानाचे प्रतीक म्हणून दिवा लावला जातो.  यानंतर शिवलिंगावर पाने अर्पण केली जातात, त्याबद्दल अनेक विशेष मान्यता आहेत.

महाशिवरात्री ही जागरणाची रात्र मानली जाते.  महाशिवरात्रीला रात्री शिवाची महापूजा व आरती केली जाते.  या दिवशी रात्री शिव आणि पार्वतीचा कल्पक विवाह केला जातो आणि मिरवणूक काढली जाते.  काही पंथांमध्ये या रात्री नाचणे, गाणे आणि उत्सव साजरा करणे अशी श्रद्धा आहे, म्हणून ते मेळे आणि जागरण आयोजित करतात.

शिवरात्री आणि महाशिवरात्री यात काय फरक आहे?

शिवरात्री प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला येते परंतु महाशिवरात्री फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला येते.

शिवरात्रीला काय झाले?

महाशिवरात्री ही शिवाची आवडती तिथी आहे, शिवरात्री हा शिव आणि शक्तीच्या मिलनाचा महान सण आहे.  फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशीला शिवरात्री उत्सव साजरा केला जातो.

आज तुम्ही काय शिकलात?

भारतात दररोज नवनवीन वैविध्यपूर्ण सण साजरे केले जातात आणि सर्व सणांची संपूर्ण माहिती असणे शक्य नाही.  पण आपल्याला काही खास सणांची माहिती असलीच पाहिजे आणि याच उद्देशाने आम्ही आजचा लेख 'महाशिवरात्री 2022 का साजरी केली जाते आणि महाशिवरात्रीचे महत्त्व' हा लेख लिहिला आहे.

आजच्या लेखात आपण महाशिवरात्रीचे कारण आणि त्याच्याशी संबंधित पौराणिक कथा आणि त्याचे महत्त्व जाणून घेतले.  जर तुम्हाला या लेखाबद्दल काही शंका असतील किंवा त्यात काही सुधारणा व्हाव्यात असे तुम्हाला वाटत असेल तर तुम्ही यासाठी टिप्पण्या लिहू शकता.

आपण महाशिवरात्री का साजरी करतो ही पोस्ट तुम्हाला आवडली असेल किंवा यातून काहीतरी नवीन माहिती मिळाली असेल, तर कृपया ही पोस्ट facebokk, twitter, sharechat आणि इतर सोशल मीडिया साइटवर शेअर करा.

टिप्पणी पोस्ट करा

0 टिप्पण्या